9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. dönem 1. yazılıya hazırlık soruları ve cevap anahtarı (2026-2027)

Kapsam

Kapsam ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı senaryolarından çıkarıldı. Örnek sorular ve PDF dosyaları aynı sabit soru setinden üretildi.

MEB 2026-2027 takvimine göre 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin ülke geneli ortak sınavı 2. dönem 1. yazılıda, 7 Nisan 2027 Çarşamba günü yapılacak. 1. dönem 1. yazılı okul genelinde ortak sınav olarak yapılıyor.

• TDE2.2. “Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme · Okuma: tema içeriğine uygun bir şiir ve bir deneme
• TDE4.3. Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme · Yazma

Kaynak: ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosu: Türk Dili ve Edebiyatı

Örnek sorular

1. 1. soru · Şiir Türleri ve İmge

   Yedi düvel üstümüze gelmişti bir zaman,
   Can pahasına savunduk bu aziz vatanı.
   Kükredi Mehmetçik, düşmana vermedi aman,
   Şehit kanıyla yazıldı tarihin destanı.
   
   Bu dizeler, konusuna göre aşağıdaki şiir türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

   1. ALirik şiir
   2. BPastoral şiir
   3. CEpik şiir
   4. DDidaktik şiir
   5. ESatirik şiir
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Verilen dizelerde kahramanlık, vatan savunması, savaş ve şehitlik gibi temalar işlenmiştir. Bu temalar, destansı özellikler gösteren ve kahramanlık, yiğitlik gibi konuları ele alan epik şiirin temel özellikleridir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

   Şiir türlerini verilen metne göre sınıflandırma · Anlama · Kolay

2. 2. soru · Şiir Türleri ve İmge

   Bir şair, toplumun yaşadığı kültürel yozlaşmayı, insanların samimiyetsizliğini ve dönemin adaletsizliklerini, okuyucuyu sarsmak ve düşündürmek amacıyla iğneleyici, alaycı ve eleştirel bir dille kaleme almıştır. Bu şiirin konusuna göre türü ve temel amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

   1. ALirik - Bireysel duyguları coşkuyla dile getirmek
   2. BPastoral - Doğa ve kır yaşamını betimlemek
   3. CSatirik - Toplumsal yanlışlıkları eleştirmek
   4. DDidaktik - Bilgi vermek ve öğüt iletmek
   5. EEpik - Kahramanlık ve savaş olaylarını anlatmak
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Kişi, olay veya dönemin yanlışlıklarını irdeleyen, eleştirel, iğneleyici ve alaycı bir dil kullanan şiir türü 'satirik' şiirdir. Bu türün temel amacı, toplumdaki aksaklıkları dile getirerek onları düzeltme isteği veya eleştiri getirmektir.

   Şiir türlerini ve bu türlerin temel amaçlarını ayırt etme ve eşleştirme · Anlama · Kolay

3. 3. soru · Şiir Türleri ve İmge

   Koyunlar meleşir, çoban kaval çalar,
   Yeşil çayırlarda kuzular koşar.
   Mis gibi toprak kokusu sarar,
   Huzur dolar içime, gönlüm coşar.
   
   Bu dizeler, işlediği konu ve anlatım özelliklerine göre aşağıdaki şiir türlerinden hangisine örnek gösterilebilir?

   1. ALirik
   2. BEpik
   3. CDidaktik
   4. DPastoral
   5. ESatirik
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D · Pastoral şiir, doğa güzelliklerini, kır yaşamını, çobanları ve kırsal kesimin huzurunu konu alan şiir türüdür. Verilen dizelerde koyunlar, çoban, yeşil çayırlar, kuzular ve toprak kokusu gibi unsurlarla kırsal yaşam ve doğa betimlenmektedir. Bu nedenle dizeler pastoral şiire örnektir.

   Şiir türlerini verilen metne göre sınıflandırma becerisi. · Anlama · Kolay

4. 4. soru · Şiir Bilgisi (Nazım Birimi, Ölçü, Kafiye, Redif)

   Şiirde, dize sonlarında yazılışları ve okunuşları aynı, ancak anlamları farklı olan sözcüklerin oluşturduğu ses benzerliğine ne ad verilir?

   1. AYarım uyak
   2. BTam uyak
   3. CZengin uyak
   4. DCinaslı uyak
   5. ERedif
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D · Dize sonlarında yazılışları ve okunuşları aynı, ancak anlamları farklı olan sözcüklerin oluşturduğu ses benzerliğine cinaslı uyak denir. Diğer seçenekler farklı uyak türlerini veya redifi tanımlar.

   Şiirde geçen uyak türlerini tanıma ve ayırt etme · Hatırlama · Kolay

5. 5. soru · Şiir Bilgisi (Nazım Birimi, Ölçü, Kafiye, Redif)

   Dize sonlarında, yalnızca bir sesin (genellikle ünsüz) benzeşmesiyle oluşan uyak türü aşağıdakilerden hangisidir?

   1. ATam uyak
   2. BYarım uyak
   3. CZengin uyak
   4. DCinaslı uyak
   5. ETunç uyak
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Dize sonlarında sadece bir sesin (genellikle ünsüz) benzeşmesiyle oluşan uyak türüne yarım uyak denir. Örneğin, 'gül' ve 'dal' kelimelerindeki 'l' sesi yarım uyaktır. Diğer seçenekler farklı sayıda ses benzerliklerini veya anlam oyunlarını ifade eder.

   Uyak türlerini tanımlama ve sınıflandırma · Anlama · Kolay

6. 6. soru · Şiir Bilgisi (Nazım Birimi, Ölçü, Kafiye, Redif)

   Şiirde, anlam ve yapı bütünlüğü taşıyan, iki dizeden oluşan nazım birimine ne ad verilir?

   1. ADize
   2. BBeyit
   3. CDörtlük
   4. DBent
   5. EKıta
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Şiirde iki dizeden oluşan ve kendi içinde anlam bütünlüğü taşıyan nazım birimine 'beyit' denir. Dize tek satırdan, dörtlük dört dizeden, bent ise üç veya daha fazla dizeden oluşan gruplardır. Kıta ise genellikle dörtlüklerden oluşan nazım birimidir.

   Şiirdeki nazım birimlerini tanımlama ve sınıflandırma · Anlama · Çok kolay

7. 7. soru · Düşünceyi Geliştirme Yolları

   "Sanat, insanın iç dünyasını dışa vurma biçimidir." cümlesi, düşünceyi geliştirme yollarından hangisine bir örnektir?

   1. ATanımlama
   2. BKarşılaştırma
   3. CÖrnekleme
   4. DTanık Gösterme
   5. ESayısal Verilerden Yararlanma
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A · Verilen cümle, 'Sanat nedir?' sorusuna doğrudan cevap vererek sanat kavramının ne olduğunu açıklamaktadır. Bu durum, bir kavramın veya varlığın ayırt edici özelliklerini belirterek açıklama amacıyla kullanılan 'Tanımlama' düşünceyi geliştirme yoluna örnektir.

   Düşünceyi geliştirme yollarından tanımlamayı tanıma ve açıklama · Anlama · Çok kolay

8. 8. soru · Düşünceyi Geliştirme Yolları

   Hayat, tıpkı bir tiyatro sahnesi gibidir; her birimiz kendi rolümüzü oynar, bazen güler, bazen ağlarız. Perde kapanana dek devam eden bu oyunda, her an yeni bir sahne açılır, yeni karakterler girer hayatımıza. Kimi zaman başrol, kimi zaman figüran oluruz. Önemli olan, rolümüzü en iyi şekilde oynamaktır. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi ağır basmaktadır?

   1. ATanımlama
   2. BKarşılaştırma
   3. CÖrnekleme
   4. DBenzetme
   5. ETanık gösterme
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D · Parçada "Hayat, tıpkı bir tiyatro sahnesi gibidir" ifadesiyle hayat, tiyatro sahnesine benzetilmiştir. Bu benzetme, parçanın ana düşüncesini geliştirme yolu olarak kullanılmıştır. Diğer seçenekler parçada ağır basan düşünceyi geliştirme yolu değildir.

   Metindeki düşünceyi geliştirme yollarını tespit etme · Anlama · Orta

9. 9. soru · Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri

   Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yanlış kullanılmıştır?

   1. AGenç, doktora ne zaman geleceğini sordu.
   2. BO, her zaman dürüst ve çalışkan bir insandı.
   3. CKitabı bitirince, hemen yeni bir tanesine başladı.
   4. DSevinçten, heyecandan ne yapacağını bilemedi.
   5. EAnnesini, babasını, kardeşini çok özlemişti.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · C seçeneğinde "bitirince" kelimesi zarf-fiil eki (-ınca, -ince) almıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Bu nedenle C seçeneğindeki virgül yanlış kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde virgülün kullanımı doğrudur: A'da özne vurgusu, B'de özne vurgusu, D'de eş görevli kelimeleri ayırma, E'de eş görevli kelimeleri ayırma.

   Yazım kuralları ve noktalama işaretleri bilgisini kullanarak cümledeki virgülün doğru veya yanlış kullanımını ayırt etme. · Analiz · Orta

10. 10. soru · Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri

    Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler, aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisinin içine alınır?

    1. AVirgül
    2. BNoktalı virgül
    3. CTırnak işareti
    4. DKısa çizgi
    5. EParantez
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · Tırnak işareti, başkasından aktarılan sözleri veya alıntıları belirtmek amacıyla kullanılan bir noktalama işaretidir. Bu kural doğrudan bilgi hatırlama düzeyindedir.

    Doğrudan alıntıların hangi noktalama işaretiyle gösterildiğini bilme · Hatırlama · Çok kolay

Sık sorulanlar

9. sınıf edebiyat 1. yazılıda hangi konular çıkacak?

Tablo konuları dil bilgisi başlıklarıyla değil kazanımla tanımlıyor: 'Sözün İnceliği' temasında bir şiir ve bir denemede anlam oluşturma, yazı yazarken yazım ve noktalama kurallarını uygulama. Bu metinler üzerinden şiirde imge, söz sanatları ve ahenk unsurları, denemede ana düşünce ve düşünceyi geliştirme yolları sorulabilir.

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. yazılı senaryoları nedir?

Tabloda 3 senaryo var ve sınav 5, 6 ya da 7 sorudan oluşuyor. Okuma kazanımı 1. senaryoda 4, 2. senaryoda 5, 3. senaryoda 6 soru alıyor. Yazım ve noktalama kazanımı üç senaryoda da tek soruyla yer alıyor.

9. sınıf edebiyat ortak sınavı ne zaman?

1. dönem 1. yazılı okul genelinde ve tarihini okul belirliyor. 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı'nın ülke geneli ortak sınavı 2. dönem 1. yazılıda, 7 Nisan 2027 Çarşamba günü. Tablonun yazma bölümünde öğrenciden okuduğu şiiri bir betimleme paragrafı olarak yazması isteniyor.

Tam uyak ile yarım uyak nasıl ayırt edilir?

Yarım uyak dize sonlarında tek sesin benzeşmesidir, tam uyak iki sesin, zengin uyak üç ya da daha fazla sesin. Önce ekler ve aynı görevdeki sözcükler redif olarak ayrılır, uyak kalan kısımda aranır: 'soldu' ve 'doldu' sözcüklerinde '-du' redif, 'ol' sesleri tam uyaktır.

9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı testinde hangi konudan kaç soru var?

10 sorunun dağılımı: Şiir Türleri ve İmge konusundan 3, Şiir Bilgisi (Nazım Birimi, Ölçü, Kafiye, Redif) konusundan 3, Düşünceyi Geliştirme Yolları konusundan 2, Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri konusundan 2 soru. Bilişsel düzeye göre 7 anlama, 2 hatırlama, 1 analiz sorusu var.

İlgili sayfalar