9. sınıf Tarih 1. dönem 1. yazılıya hazırlık soruları ve cevap anahtarı (2026-2027)

Kapsam

Kapsam ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı senaryolarından çıkarıldı. Örnek sorular ve PDF dosyaları aynı sabit soru setinden üretildi.

• TAR.9.1.1. Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarih Öğrenmenin Faydaları
• TAR.9.1.2. Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme · Tarihin Doğası
• TAR.9.1.3. Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme · Tarihsel Bilginin Üretim Süreci

Kaynak: ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosu: Tarih

Örnek sorular

1. 1. soru · Tarih Öğrenmenin Faydaları ve Tarih Bilinci

   Tarih bilinci, bireylerin sadece geçmiş olayları kronolojik bir sıralama olarak değil, aynı zamanda bu olayların çok boyutlu neden-sonuç ilişkilerini ve farklı aktörlerin motivasyonlarını anlamalarını sağlar. Bu durum, tarih öğreniminin bireylere kazandırdığı en önemli yetkinliklerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

   1. AMilli kimlik ve aidiyet duygusunu pekiştirme
   2. BGeçmişteki hataları tekrarlamaktan kaçınma
   3. CGüncel olaylara eleştirel ve çok yönlü bakabilme
   4. DFarklı kültür ve medeniyetlere karşı hoşgörü geliştirme
   5. EToplumsal hafızayı canlı tutarak kültürel mirası koruma
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Soru metni, tarih öğreniminin sadece olayları ezberlemekten öte, olayların karmaşık neden-sonuç ilişkilerini ve farklı aktörlerin bakış açılarını anlamayı sağladığını vurgulamaktadır. Bu derinlemesine anlama yeteneği, bireylerin güncel olaylara karşı daha eleştirel, kapsamlı ve çok yönlü bir bakış açısı geliştirmesine olanak tanır. Diğer şıklar da tarihin faydaları arasında yer alsa da, soru metninde belirtilen 'çok boyutlu neden-sonuç ilişkileri' ve 'farklı aktörlerin motivasyonları' ifadeleri, doğrudan 'eleştirel ve çok yönlü bakabilme' yetkinliğini işaret etmektedir. Milli kimlik, geçmiş hatalardan ders çıkarma, hoşgörü geliştirme ve kültürel mirası koruma gibi faydalar, bu eleştirel ve çok yönlü bakış açısının bir sonucu olarak ortaya çıkabilir ancak doğrudan bu yetkinliğin kendisi değildir.

   Tarihsel olayların çok boyutlu neden-sonuç ilişkilerini ve aktör motivasyonlarını anlayarak güncel olaylara eleştirel bakabilme · Analiz · Orta

2. 2. soru · Tarih Öğrenmenin Faydaları ve Tarih Bilinci

   Tarih bilinci, sadece geçmiş olayların kronolojik bir dökümünü ezberlemekten öte, bireyin ve toplumun kimliğini, değerlerini ve kolektif hafızasını şekillendiren dinamik bir süreçtir. Günümüz dünyasında, farklı ideolojik ve politik amaçlarla çarpıtılabilen, yüzeysel veya parçalı tarih anlatılarının yaygınlaştığı bir ortamda, sağlam bir tarih bilincine sahip olmak, bireylere ve toplumlara hangi en üst düzey yetkinliği kazandırır?

   1. AGeçmişteki başarıları yücelterek milli gururu pekiştirme ve ulusal birliği sağlama.
   2. BMevcut siyasi ve sosyal sorunlara, geçmişteki benzer olaylardan doğrudan ve basit çözümler üretme.
   3. CTarihsel olayları, kendi dönemi koşullarında, çok yönlü kaynaklarla eleştirel bir biçimde analiz ederek, güncel tartışmalara derinlikli ve nesnel bir perspektif kazandırma.
   4. DTarihsel bilgiyi, gelecekteki olası senaryoları kesin olarak öngörmek ve mutlak doğru kararlar almak için bir araç olarak kullanma.
   5. EFarklı kültürlerin tarihsel anlatılarını sorgusuz kabul ederek küresel hoşgörü ve empatiyi artırma.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Tarih bilincinin en üst düzey yetkinliği, geçmiş olayları sadece kronolojik bir sıralama olarak görmek yerine, onları kendi dönemi koşullarında, farklı kaynakları eleştirel bir gözle değerlendirerek analiz etme becerisidir. Bu sayede, güncel tartışmalara yüzeysel ve ideolojik yaklaşımlar yerine, derinlikli, nesnel ve çok boyutlu bir perspektif getirilebilir. A seçeneği milli gururu pekiştirmeyi vurgulasa da, bu eleştirel analizi içermediği için en üst düzey yetkinlik değildir. B seçeneği, tarihten basit çözümler üretmenin yanlışlığını ifade eder, çünkü tarih tekerrür etmez ve her olay kendine özgü koşullara sahiptir. D seçeneği, tarihi geleceği kesin olarak öngörme aracı olarak görmenin bilimsel olmadığını belirtir. E seçeneği ise sorgusuz kabul etmenin eleştirel düşünceye aykırı olduğunu gösterir. Bu nedenle, eleştirel analiz ve nesnel perspektif kazanma, tarih bilincinin en kapsamlı ve zorlayıcı faydasıdır.

   Tarihsel olayları eleştirel bir biçimde analiz ederek nesnel perspektif kazanma · Analiz · Zor

3. 3. soru · Tarih Öğrenmenin Faydaları ve Tarih Bilinci

   Tarih bilinci, bireylerin geçmişteki olayları sadece birer bilgi yığını olarak ezberlemek yerine, bu olaylar arasındaki karmaşık neden-sonuç ilişkilerini, toplumsal değişim ve süreklilikleri, farklı perspektifleri ve dönemin koşullarını göz önünde bulundurarak anlamlandırma yeteneğidir. Bu derinlemesine kavrayış, özellikle günümüz dünyasında karşılaşılan sosyal, siyasal ve kültürel meselelere daha bilinçli ve eleştirel bir yaklaşım geliştirmeyi sağlar. Buna göre, güçlü bir tarih bilincine sahip bir bireyin aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini benimsemesi BEKLENMEZ?

   1. AGüncel sorunların kökenlerini ve gelişim süreçlerini tarihsel bağlamda analiz etmek.
   2. BFarklı kültür ve medeniyetlere karşı empati geliştirerek önyargılardan arınmak.
   3. CGeçmişteki hataları tekrarlamamak adına geleceğe yönelik daha sağlam planlamalar yapmak.
   4. DTarihsel olayları, yaşandığı dönemin koşullarından bağımsız olarak evrensel ahlaki değerlerle yargılamak.
   5. EToplumsal hafızanın oluşumuna katkıda bulunarak ulusal kimliğin güçlenmesine destek olmak.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D · Tarih bilinci, olayları kendi dönemi ve koşulları içinde değerlendirme yeteneğini içerir. Geçmişteki olayları günümüzün evrensel ahlaki değerleriyle yargılamak, anakronizm hatasına düşmek ve tarihsel bağlamı göz ardı etmek anlamına gelir ki bu, güçlü bir tarih bilincine sahip bireyden beklenmeyen bir yaklaşımdır. Diğer şıklar (A, B, C, E) tarih bilincinin olumlu ve beklenen faydaları arasındadır: güncel sorunları tarihsel bağlamda analiz etme, empati geliştirme, geçmişten ders çıkarma ve ulusal kimliğe katkıda bulunma.

   Tarihsel bağlamı dikkate alarak yargılama yapma · Değerlendirme · Orta

4. 4. soru · Tarihin Doğası ve Konusu

   Tarih biliminde 'olay' ve 'olgu' kavramları, geçmişteki yaşanmışlıkları sınıflandırmak için kullanılır. Olaylar belirli bir yer ve zamanda başlayıp biten, kendine özgü ve tekrarlanamaz gelişmelerken; olgular, olayların sonucunda ortaya çıkan, genel, sürekli ve soyut durumlardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir 'olgu'ya örnek olarak gösterilebilir?

   1. Aİstanbul'un 1453 yılında fethedilmesi
   2. BFransız İhtilali'nin 1789'da başlaması
   3. CTürklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte İslam kültürünün yayılması
   4. DMalazgirt Savaşı'nın 1071'de gerçekleşmesi
   5. EKurtuluş Savaşı'nın 1919-1922 yılları arasında yaşanması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Tarih biliminde 'olay', belirli bir başlangıcı ve bitişi olan, somut ve tekil bir gelişmedir (örneğin, bir savaş, bir fetih, bir ihtilal). 'Olgu' ise olayların sonucunda ortaya çıkan, genel, soyut, sürekli ve zaman içinde yayılan bir durumu ifade eder. Seçeneklerde verilen İstanbul'un Fethi, Fransız İhtilali, Malazgirt Savaşı ve Kurtuluş Savaşı belirli bir zaman diliminde başlayıp biten 'olay'lardır. Ancak 'Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte İslam kültürünün yayılması' belirli bir anla sınırlı kalmayıp, uzun bir sürece yayılan, genel ve sürekli bir durumu ifade ettiği için bir 'olgu'dur.

   Tarihsel kavramları tanımlama ve ayırt etme · Anlama · Orta

5. 5. soru · Tarihin Doğası ve Konusu

   Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerden On İki Hayvanlı Türk Takvimi ve Miladi Takvim 'Güneş yılı' esasına dayanırken, Hicri Takvim 'Ay yılı' esasına dayanmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Ay yılı esaslı takvimlerin temel özelliğidir?

   1. ADünya'nın Güneş etrafındaki bir tam dolanımını esas alması
   2. BAy'ın Dünya etrafındaki 12 kez dönme süresini (yaklaşık 354 gün) esas alması
   3. CMevsimlerin her yıl aynı tarihlere denk gelmesini sağlaması
   4. Dİlk olarak Mısırlılar tarafından hazırlanmış olması
   5. EBaşlangıç yılı olarak Hz. İsa'nın doğumunu kabul etmesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Ay yılı esasına dayanan takvimler, Ay'ın Dünya etrafındaki 12 tur tamamlamasını esas alır ve bu süre 354 gün olarak kabul edilir.

   Takvim türlerinin temel özelliklerini ayırt etme ve hatırlama · Hatırlama · Çok kolay

6. 6. soru · Tarihin Doğası ve Konusu

   Taş, mermer veya metal yüzeyler üzerine yazılmış anıt ve kitabeler üzerindeki yazıları inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. AFiloloji
   2. BPaleografya
   3. CEpigrafi
   4. DHeraldik
   5. EDiplomatik
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Epigrafi (Kitabe bilimi), anıtlar, dikilitaşlar ve kitabeler üzerindeki yazıları inceleyen bilim dalıdır.

   Tarihe yardımcı bilim dallarını ve tanım bilme becerisi · Hatırlama · Çok kolay

7. 7. soru · Tarihin Doğası ve Konusu

   Belirli bir mekânda ve kısa süre içinde gerçekleşen somut gelişmelere 'olay' denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir 'olay' örneğidir?

   1. ATürkiye'nin çağdaşlaşması
   2. BAnadolu'nun Türkleşmesi
   3. CMalazgirt Meydan Muharebesi
   4. Dİslamiyet'in dünya genelinde yayılması
   5. EDemokrasi anlayışının gelişmesi
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Malazgirt Meydan Muharebesi 1071 yılında gerçekleşmiş, başlangıcı ve bitişi belirli, kısa süreli somut bir olaydır. Diğer şıklar ise uzun süreli 'olgu' örnekleridir.

   Olay ve olgu kavramlarını ayırt edebilme · Anlama · Orta

8. 8. soru · Tarihsel Bilginin Üretim Süreci ve Kaynaklar

   Tarihsel bilgi, yeni bulgular ve farklı yorumlama yöntemleri sayesinde sürekli olarak değişime ve yeniden değerlendirmeye açık bir yapıya sahiptir. Bu durum, bir tarihçinin mevcut kaynakları ve yerleşik anlatıları ele alırken aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini benimsemesini en kritik hale getirir?

   1. ASadece birinci elden kaynaklara dayanarak kesin ve değişmez sonuçlara ulaşmayı hedeflemek
   2. BTarihi olayları, kendi döneminin koşulları ve değer yargıları içinde değerlendirerek, güncel önyargılardan arınmak
   3. CHer yeni bulguyu, önceki tüm bilgileri geçersiz kılan mutlak bir gerçek olarak kabul etmek
   4. DYerleşik tarih anlatılarını sorgulamadan kabul ederek, yeni bulguların bu anlatılara uyumunu sağlamak
   5. ETarihsel süreçte meydana gelen değişimleri ve süreklilikleri göz ardı ederek, sadece anlık olaylara odaklanmak
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Tarihsel bilginin dinamik yapısı, tarihçiden sürekli bir eleştirel düşünme ve mevcut bilgiyi yeniden değerlendirme becerisi bekler. Bu bağlamda, tarihçinin en kritik yaklaşımı, olayları kendi döneminin koşulları ve değer yargıları içinde değerlendirerek, güncel önyargılardan arınmasıdır. Bu, hem kaynaklara objektif yaklaşımı sağlar hem de yeni bulguların doğru bir şekilde yorumlanmasına olanak tanır. Diğer seçenekler ya tarihsel araştırmanın temel prensiplerine aykırıdır (A, C, D) ya da konunun bütüncül anlaşılmasını engeller (E).

   Tarihsel bilgiyi eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme · Değerlendirme · Orta

9. 9. soru · Tarihsel Bilginin Üretim Süreci ve Kaynaklar

   Tarih araştırmalarında ferman, berat, antlaşma metinleri ve fetihnameler gibi resmî belgelerin şekil, üslup ve içerik özelliklerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

   1. ADiplomatik
   2. BHeraldik
   3. CEtnografya
   4. DKronoloji
   5. ENümizmatik
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A · Diplomatik, ferman, berat, antlaşma ve fetihname gibi resmî belgeleri, bu belgelerin geçerliliğini, üslubunu ve yazışma şekillerini inceleyen tarihe yardımcı bilim dalıdır.

   Tarihe yardımcı bilim dallarını ve görevlerini tanıma · Hatırlama · Çok kolay

10. 10. soru · Tarihsel Bilginin Üretim Süreci ve Kaynaklar

    Tarihsel araştırmalarda, olayın yaşandığı döneme ait, olayı bizzat yaşayanlar veya olaya tanıklık edenler tarafından oluşturulan kaynaklara birinci elden kaynak denir. Buna göre, aşağıdaki kaynaklardan hangisi birinci elden kaynak olarak kabul edilir?

    1. ABir tarih ders kitabı
    2. BBir tarihçinin yazdığı makale
    3. CBir destanın günümüzdeki uyarlaması
    4. DBir döneme ait antlaşma metni
    5. EBir olayı anlatan belgesel film
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D · Birinci elden kaynaklar, olayın yaşandığı döneme ait orijinal belgeler, buluntular veya tanıklıklardır. Antlaşma metinleri, olayın yaşandığı dönemde oluşturulduğu için birinci elden kaynak niteliğindedir. Diğer seçenekler ise olayın üzerinden zaman geçtikten sonra oluşturulmuş veya yorumlanmış ikinci elden kaynaklardır.

    Birincil ve ikincil kaynakları ayırt etme · Anlama · Kolay

Sık sorulanlar

9. sınıf Tarih 1. yazılıda hangi konular çıkacak?

Tablodaki kazanımlar: tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlama, tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleme ve tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleme. Olay ve olgu, zaman ve takvim, birinci ve ikinci elden kaynak, tarihe yardımcı bilimler bu kazanımların içinde işleniyor.

9. sınıf Tarih 1. yazılı senaryoları nedir?

Tabloda 6 senaryo var ve her senaryoda 6 ya da 7 soru bulunuyor. Tarih öğrenmenin faydaları ile tarihin doğası altı senaryonun hepsinde yer alıyor. Tarihsel bilginin üretim süreci ise 6. senaryoda hiç soru almıyor.

9. sınıf Tarih yazılısı ne zaman, test mi olacak?

Tarih ülke geneli ortak sınav listesinde yok; 1. yazılı okul genelinde ve okulun belirlediği günde yapılıyor. Kâğıtta kavramları tanımlama ve bir örneği olay ya da olgu olarak gerekçesiyle sınıflandırma gibi açık uçlu sorular beklenebilir. Buradaki test kavramları hızlıca tekrar etmek için.

Tarihe yardımcı bilimler nelerdir?

Kitabeleri epigrafi, eski yazıları paleografya, ferman ve berat gibi resmî belgeleri diplomatik, paraları nümizmatik inceler. Kronoloji zamanı ve takvimleri, coğrafya ise olayların geçtiği mekânı anlamaya yardım eder. Testte epigrafi ve diplomatik birer soruyla geçiyor.

9. sınıf Tarih testinde hangi konudan kaç soru var?

10 sorunun dağılımı: Tarihin Doğası ve Konusu konusundan 4, Tarih Öğrenmenin Faydaları ve Tarih Bilinci konusundan 3, Tarihsel Bilginin Üretim Süreci ve Kaynaklar konusundan 3 soru. Bilişsel düzeye göre 3 anlama, 3 hatırlama, 2 analiz, 2 değerlendirme sorusu var.

İlgili sayfalar