11. sınıf Kimya 1. dönem 1. yazılıya hazırlık soruları ve cevap anahtarı (2026-2027)

Kapsam

Kapsam ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı senaryolarından çıkarıldı. Örnek sorular ve PDF dosyaları aynı sabit soru setinden üretildi.

• KİM.11.1.1. Fiziksel ve kimyasal olaylardaki enerji değişimine ilişkin deney yapabilme · Endotermik ve Ekzotermik Olaylar (2. senaryoda yok)
• KİM.11.1.2. Maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin hipotezler oluşturabilme · Enerji Kaynağı Olarak Maddeler (testte sorusu yok)
• KİM.11.1.3. Bağ enerjileri temelinde tepkimelerin entalpi değişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Bağ Enerjileri ve Tepkime Entalpisi
• KİM.11.1.4. Kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpilerini standart oluşum entalpi verilerini kullanarak tahmin edebilme · Standart Oluşum Entalpisi
• KİM.11.1.5. Kimyasal tepkimelerin gerçekleşme şartlarını açıklamak için kanıt kullanabilme · Çarpışma Teorisi (2., 3. ve 4. senaryo)

Kaynak: ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosu: Kimya

Örnek sorular

1. 1. soru · Kimyasal Tepkimelerde Enerji ve Entalpi Değişimi (Endotermik/Ekzotermik)

   Standart koşullarda gerçekleşen X2(g) + 1/2 O2(g) -> X2O(k) tepkimesine ait potansiyel enerji - tepkime koordinatı grafiğinde girenlerin toplam potansiyel enerjisi 0 kJ, ürünün potansiyel enerjisi ise -300 kJ olarak verilmiştir. Bu tepkime ile ilgili, I. Tepkime ekzotermiktir ve entalpi değişimi (ΔH°) -300 kJ/mol'dür. II. X2O katısının standart molar oluşum entalpisi -300 kJ/mol'dür. III. Minimum enerjiye eğilim ürünler lehinedir. IV. Tepkime başlatıldıktan sonra dışarıdan sürekli ısı verilmesi gerekir. yargılarından hangileri doğrudur?

   1. AYalnız I
   2. BI ve II
   3. CI, II ve III
   4. DII, III ve IV
   5. EI, II, III ve IV
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · I. Öncül doğrudur; ürünün potansiyel enerjisi girenlerinkinden küçük olduğu için tepkime ekzotermiktir ve ΔH = Ürünler - Girenler = -300 - 0 = -300 kJ/mol'dür. II. Öncül doğrudur; standart koşullarda elementlerinden 1 mol X2O katısı oluştuğu için bu değer aynı zamanda maddenin standart molar oluşum entalisidir. III. Öncül doğrudur; ekzotermik tepkimelerde ısı ürünler tarafında yer aldığından minimum enerjiye eğilim ürünler lehinedir. IV. Öncül yanlıştır; ekzotermik tepkimeler bir kez başladıktan sonra (aktivasyon enerjisi aşıldığında) dışarıdan sürekli ısı almadan kendiliğinden devam eder, sürekli ısı verilmesi gerekenler endotermik tepkimelerdir.

   Kimyasal tepkimelerde enerji değişimlerini ve entalpi kavramlarını yorumlama · Analiz · Orta

2. 2. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Bir moleküldeki atomlar arasındaki kovalent bağı kırmak için gerekli olan enerjiye ne ad verilir?

   1. ABağ enerjisi
   2. Bİyonlaşma enerjisi
   3. CElektron ilgisi
   4. DOluşum ısısı
   5. EYanma ısısı
   Cevabı göster

   Doğru cevap: A · Gaz fazındaki bir molekülün 1 molünün atomlarına ayrışması için gerekli olan enerjiye bağ enerjisi denir.

   Bağ enerjisi tanımını hatırlama · Hatırlama · Çok kolay

3. 3. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Standart koşullarda NH3(g) gazının standart molar oluşum entalpisi -46 kJ/mol'dür. N2(g) molekülündeki N≡N bağının enerjisi 946 kJ/mol ve H2(g) molekülündeki H-H bağının enerjisi 436 kJ/mol olduğuna göre, NH3 molekülündeki N-H bağının ortalama bağ enerjisi kaç kJ/mol'dür?

   1. A365
   2. B391
   3. C412
   4. D435
   5. E456
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · NH3 gazının oluşum tepkimesi 1/2 N2(g) + 3/2 H2(g) -> NH3(g) şeklinde yazılır ve bu tepkimenin entalpi değişimi -46 kJ/mol'dür. Tepkime entalpisi bağ enerjileri yardımıyla ΔH = Σ B.E.(girenler) - Σ B.E.(ürünler) bağıntısıyla bulunur. Verilenler yerine yazıldığında: -46 = [1/2(946) + 3/2(436)] - [3 × E(N-H)] -> -46 = 473 + 654 - 3E(N-H) -> 3E(N-H) = 1173 -> E(N-H) = 391 kJ/mol elde edilir.

   Bağ enerjileri ve oluşum entalpisi kullanarak ortalama bağ enerjisi hesaplama · Uygulama · Orta

4. 4. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Standart koşullarda gerçekleşen N2H4(g) + O2(g) -> N2(g) + 2H2O(g) tepkimesinin entalpi değişimini hesaplamak için aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
   - H2O(g) bileşiğinin standart molar oluşum entalpisi: -242 kJ/mol
   - Ortalama bağ enerjileri: N-N: 160 kJ/mol, N-H: 391 kJ/mol, O=O: 498 kJ/mol, N≡N: 946 kJ/mol, H-O: 463 kJ/mol
   Buna göre, N2H4(g) gazının standart molar oluşum entalpisi (ΔH°f) kaç kJ/mol'dür?

   1. A+46
   2. B+92
   3. C+184
   4. D-92
   5. E-184
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Önce bağ enerjileri yardımıyla tepkime entalpisi (ΔH) hesaplanır:
   ΔH = Σ(Kırılan bağlar) - Σ(Oluşan bağlar)
   Kırılan bağlar: 1 mol N-N, 4 mol N-H, 1 mol O=O
   Oluşan bağlar: 1 mol N≡N, 4 mol H-O
   ΔH = [1(160) + 4(391) + 1(498)] - [1(946) + 4(463)]
   ΔH = 2222 - 2798 = -576 kJ
   Tepkime entalpisi ile oluşum entalpileri arasındaki ilişki:
   ΔH = ΣΔH°f(ürünler) - ΣΔH°f(reaktanlar)
   -576 = [2 · (-242)] - ΔH°f(N2H4)
   ΔH°f(N2H4) = +92 kJ/mol

   Bağ enerjileri ve oluşum entalpileri arasındaki matematiksel ilişkiyi kullanarak standart oluşum entalpisini hesaplama · Uygulama · Zor

5. 5. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Aşağıdaki maddelerden hangisinin standart şartlarda oluşum entalpisi sıfır kabul edilir?

   1. AH2O(s)
   2. BCO2(g)
   3. CNaCl(k)
   4. DFe(k)
   5. ECH4(g)
   Cevabı göster

   Doğru cevap: D · Elementlerin standart koşullarda en kararlı fiziksel hallerinin oluşum entalpileri sıfır kabul edilir. Demir (Fe) katısı standart koşullarda en kararlı halindedir.

   Standart oluşum entalpisi tanımını ve elementlerin referans durumlarını ayırt etme · Hatırlama · Çok kolay

6. 6. soru · Kimyasal Tepkimeler ve Çarpışma Teorisi

   Çarpışma teorisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   1. ATepkime ile sonuçlanan çarpışmalara etkin çarpışma denir.
   2. BUygun geometrideki çarpışmalar her zaman ürüne dönüşür.
   3. CYeterli enerjiye sahip taneciklerin çarpışması tepkime ile sonuçlanabilir.
   4. DTaneciklerin ürüne dönüşebilmesi için uygun geometri ve yeterli enerji gerekir.
   5. EBirbiri ile çarpışan tüm tanecikler ürüne dönüşmez.
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Uygun geometride çarpışmak tek başına yeterli değildir; taneciklerin aynı zamanda eşik enerjisini aşacak yeterli kinetik enerjiye de sahip olmaları gerekir.

   Çarpışma teorisi ilkelerini analiz etme ve yanlış önermeyi ayırt etme · Anlama · Kolay

7. 7. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Ortalama bağ enerjileri:
   C = C : 612 kJ/mol
   C – C : 347 kJ/mol
   C – H : 414 kJ/mol
   H – Br : 366 kJ/mol
   
   C2H4(g) + HBr(g) -> C2H5Br(g) tepkimesinin entalpi değişimi (ΔH) –72 kJ olduğuna göre, C – Br bağının ortalama enerjisi kaç kJ/mol'dür?

   1. A255
   2. B275
   3. C289
   4. D310
   5. E325
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Tepkime entalpisi, kırılan bağ enerjileri toplamı ile oluşan bağ enerjileri toplamı arasındaki farktır (ΔH = ΣE(kırılan) - ΣE(oluşan)). Kırılan bağlar: 1 adet C=C (612 kJ), 4 adet C-H (4 * 414 = 1656 kJ), 1 adet H-Br (366 kJ). Toplam kırılan = 612 + 1656 + 366 = 2634 kJ. Oluşan bağlar (C2H5Br yapısında): 1 adet C-C (347 kJ), 5 adet C-H (5 * 414 = 2070 kJ), 1 adet C-Br (x kJ). Toplam oluşan = 2417 + x. ΔH = 2634 - (2417 + x) = -72 -> 217 - x = -72 -> x = 289 kJ/mol bulunur.

   Bağ enerjilerini kullanarak tepkime entalpisini hesaplama ve bilinmeyen bağ enerjisini bulma · Uygulama · Orta

8. 8. soru · Kimyasal Tepkimeler ve Çarpışma Teorisi

   Bir kimyasal tepkimede reaktif taneciklerin etkin çarpışma yapabilmesi ve ürüne dönüşebilmesi için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle gerekli değildir?

   1. AEşik enerjisinin aşılması
   2. BUygun geometrik doğrultuda çarpışma gerçekleşmesi
   3. CÇarpışan taneciklerin aynı tür atomlardan oluşması
   4. DÇarpışma anında yeterli kinetik enerjiye sahip olunması
   5. EKararsız ara durum oluşturabilecek bir enerji seviyesine ulaşılması
   Cevabı göster

   Doğru cevap: C · Çarpışma teorisine göre bir tepkimenin gerçekleşebilmesi için taneciklerin uygun geometri ve doğrultuda çarpışması, yeterli kinetik enerjiye (eşik enerjisine) sahip olması ve aktifleşmiş kompleks oluşturması gerekir. Çarpışan taneciklerin aynı tür atomlardan oluşması (örneğin element molekülleri olması) zorunlu değildir; farklı tür tanecikler de (örneğin H2 ve O2) etkin çarpışma yaparak ürüne dönüşebilir.

   Çarpışma teorisinin temel koşullarını analiz etme ve ayırt etme · Anlama · Kolay

9. 9. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

   Ortalama bağ enerjileri ve tepkime entalpisi yardımıyla bir moleküldeki spesifik bir bağın enerjisi hesaplanabilir. O - H : 463 kJ/mol ve O = O : 498 kJ/mol bağ enerjilerine göre, H2O2(g) -> H2O(g) + 1/2O2(g) tepkimesinin entalpi değişimi ΔH = -107 kJ olduğuna göre, H2O2 molekülündeki O - O bağının enerjisi kaç kJ/mol dür?

   1. A114
   2. B142
   3. C215
   4. D249
   5. E298
   Cevabı göster

   Doğru cevap: B · Tepkime entalpisi (ΔH), kırılan bağların enerjileri toplamı ile oluşan bağların enerjileri toplamı arasındaki farka eşittir. ΔH = ΣE(kırılan) - ΣE(oluşan). ΔH = [E(O-O) + 2·E(O-H)] - [2·E(O-H) + 1/2·E(O=O)]. -107 = E(O-O) + 2(463) - 2(463) - 1/2(498) işleminden E(O-O) = 142 kJ/mol bulunur.

   Bağ enerjileri ve tepkime entalpisi ilişkisini kullanarak bilinmeyen bağ enerjisini hesaplama · Uygulama · Orta

10. 10. soru · Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri

    Standart koşullarda gerçekleşen CH3OH(g) + HCl(g) -> CH3Cl(g) + H2O(g) tepkimesinin entalpi değişimi (ΔH) -36 kJ/mol'dür. Bazı ortalama bağ enerjileri şöyledir: C – H: 414 kJ/mol, O – H: 463 kJ/mol, H – Cl: 431 kJ/mol, C – Cl: 330 kJ/mol. Buna göre, CH3OH molekülündeki C – O bağının ortalama bağ enerjisi kaç kJ/mol'dür?

    1. A326
    2. B358
    3. C390
    4. D412
    5. E431
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A · Tepkime entalpisi, kırılan bağların enerjileri toplamından oluşan bağların enerjileri toplamı çıkarılarak bulunur: ΔH = Σ(B.E. kırılan) - Σ(B.E. oluşan). Girenlerde 3 adet C-H, 1 adet C-O, 1 adet O-H ve 1 adet H-Cl bağı kırılır. Ürünlerde ise 3 adet C-H, 1 adet C-Cl ve 2 adet O-H bağı oluşur. Değerler yerine yazıldığında -36 = [3(414) + C-O + 463 + 431] - [3(414) + 330 + 2(463)] denkleminden C-O bağı 326 kJ/mol olarak hesaplanır.

    Bağ enerjileri ve tepkime entalpisi arasındaki matematiksel ilişkiyi kullanarak bilinmeyen bağ enerjisini hesaplama · Uygulama · Orta

Sık sorulanlar

11. sınıf Kimya 1. yazılıda hangi konular çıkacak?

Tablodaki 5 kazanım: fiziksel ve kimyasal olaylarda enerji değişimi, maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeli, bağ enerjileri ve tepkime entalpisi, standart oluşum entalpileriyle tepkime entalpisi hesabı, tepkimelerin gerçekleşme şartları. Tepkime hızı ve kimyasal denge 1. dönem 2. yazılıda soruluyor.

11. sınıf Kimya 1. yazılı senaryoları nedir?

Tabloda 5 senaryo var ve sınav 6 ya da 7 sorudan oluşuyor. Oluşum entalpisi hesabı her senaryoda bir ile üç soru arasında, bağ enerjisi her senaryoda bir soru alıyor. Tepkimelerin gerçekleşme şartları yalnızca 2., 3. ve 4. senaryoda, olaylardaki enerji değişimi ise 2. senaryo dışında hepsinde var.

11. sınıf Kimya yazılısı ne zaman yapılacak?

Kimya ülke geneli ortak sınavlar arasında değil, 1. yazılının günü okulun takviminde. Kâğıtta bir tepkimenin entalpisini oluşum entalpilerinden ya da bağ enerjilerinden hesaplatan ve işlem basamaklarını göstermenizi isteyen sorular beklenebilir.

Çarpışan her tanecik tepkimeye girer mi?

Hayır. Çarpışmanın ürünle sonuçlanması için taneciklerin eşik enerjisini aşacak kinetik enerjiye sahip olması ve uygun geometride çarpışması gerekir; bu çarpışmalara etkin çarpışma denir. Uygun geometri tek başına yetmez, testteki yanlış ifade sorusu tam bu noktayı yokluyor.

11. sınıf Kimya testinde hangi konudan kaç soru var?

10 sorunun dağılımı: Standart Oluşum Entalpisi ve Bağ Enerjileri konusundan 7, Kimyasal Tepkimeler ve Çarpışma Teorisi konusundan 2, Kimyasal Tepkimelerde Enerji ve Entalpi Değişimi (Endotermik/Ekzotermik) konusundan 1 soru. Bilişsel düzeye göre 5 uygulama, 2 hatırlama, 2 anlama, 1 analiz sorusu var.

İlgili sayfalar