11. sınıf Fizik 1. dönem 1. yazılıya hazırlık soruları ve cevap anahtarı (2026-2027)

11. sınıf Fizik 1. dönem 1. yazılısı okul genelinde ortak sınav olarak yapılıyor ve Kuvvet ve Hareket ünitesinin ilk üç konusunu kapsıyor: serbest düşme, yatay ve eğik atış, Newton'ın hareket yasaları. MEB tablosu 5 kazanım sayıyor; bu sayfadaki 10 sorunun ikisi serbest düşme, dördü atış, dördü Newton yasalarından.

Bu sayfa yazılı konularını çoktan seçmeli sorularla tekrar etmek içindir. Gerçek ortak yazılılar açık uçlu veya kısa cevaplı yapılabilir.

Yeni programda 11. sınıf fizik serbest düşmeyle açılıyor. Hava direnci ihmal edildiğinde bütün cisimler kütlelerinden bağımsız olarak aynı g ivmesiyle düşer; bırakıldıktan t saniye sonra hızları g·t, aldıkları yol g·t²/2 olur. Yatay ve eğik atış bu bilginin iki boyuta taşınmış hâli: yatayda hız sabit kalır, düşeyde cisim sabit g ivmesiyle hareket eder ve iki doğrultu birbirinden bağımsız çözülür.

Testteki atış sorularının ortak anahtarı yatay ve düşey hareketi ayrı ayrı çözmek. Uçaktan bırakılan paket yatayda uçağın hızıyla gitmeyi sürdürür, düşeyde serbest düşer; son saniyede 45 m düşen bir paketin 5 saniye havada kaldığı ve 125 m yükseklikten bırakıldığı bu ayrımla bulunur. Eğik atışta düşey hız bileşeni hem uçuş süresini hem de çıkılabilen en büyük yüksekliği belirler.

Newton yasaları sorularında önce cisme etki eden kuvvetleri tek tek göstermek, sonra net kuvveti ivmeyle ilişkilendirmek gerekiyor. Testte ipi kopan iki cisim, buz pistinde ip çeken iki patenci ve zıt yönlü kuvvetlerin dengelenmesi var. En sık karıştırılan nokta etki-tepki kuvvetleri: farklı cisimlere etki ettikleri için birbirini dengelemezler, bu yüzden hafif patenci daha büyük ivme kazanır.

Serbest düşmeyle ilgili kanıt kullanma kazanımı yalnız 2. ve 4. senaryoda birer soruyla yer alıyor ve bu sayfanın testinde sorusu yok. Galileo'nun eğik düzlem deneyleri, havası boşaltılmış tüpte tüy ile bozuk paranın birlikte düşmesi ve Ay'da bırakılan çekiç ile tüyün aynı anda yere değmesi bu kazanımın tipik kanıtları; yazılıdan önce ders kitabından ayrıca bakın.

Kapsam

Kapsam ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosundaki 1. yazılı senaryolarından çıkarıldı. Örnek sorular ve PDF dosyaları aynı sabit soru setinden üretildi.

  • FİZ.11.1.1. Serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmesine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · Serbest Düşme
  • FİZ.11.1.2. Serbest düşme hareketi ile ilgili kanıt kullanabilme · Serbest Düşme (2. ve 4. senaryo)
  • FİZ.11.1.3. İki boyutta sabit ivmeli hareket ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme · İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket
  • FİZ.11.1.4. Newton'ın Hareket Yasaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme · Newton'ın Hareket Yasaları
  • FİZ.11.1.5. Newton'ın Hareket Yasalarını serbest cisim diyagramını kullanarak yorumlayabilme · Serbest Cisim Diyagramı (2. senaryoda yok)

Kaynak: ODSGM 2026-2027 1. dönem konu-soru dağılım tablosu: Fizik

PDF indir

Örnek sorular

  1. Hava sürtünmesinin ihmal edildiği bir ortamda, K noktasından serbest bırakılan bir cisim, L noktasından 20 m/s hızla geçerken, alt taraftaki M noktasına 40 m/s hızla çarpıyor. Buna göre, KL arası uzaklığın LM arası uzaklığa oranı kaçtır? (g = 10 m/s² alınız.)

    1. A1/4
    2. B1/3
    3. C1/2
    4. D2/3
    5. E3/4
    Cevabı göster

    Doğru cevap: B · Serbest düşme hareketinde v² = 2gh bağıntısı kullanılır. K'dan L'ye gelene kadar geçen sürede hız 20 m/s olduğundan, 202=2⋅10⋅hKL20² = 2 · 10 · h_{KL} denkleminden hKL=20h_{KL} = 20 metre bulunur. L'den M'ye hareket için ise 402=202+2⋅10⋅hLM40² = 20² + 2 · 10 · h_{LM} bağıntısından 1600=400+20⋅hLM1600 = 400 + 20 · h_{LM} ve hLM=60h_{LM} = 60 metre bulunur. Buna göre oran hKL/hLM=20/60=1/3h_{KL} / h_{LM} = 20 / 60 = 1/3 olur.

    Serbest düşme ve hız-uzaklık ilişkilerini kullanarak formül uygulama ve oran kurma becerisi · Uygulama · Orta

  2. Hava sürtünmesinin önemsenmediği bir ortamda serbest düşmeye bırakılan bir cisim, yere çarpıncaya kadarki hareketi boyunca 20 m/s ortalama hızla hareket etmiştir. Buna göre, cismin serbest bırakıldığı yüksekliğin değeri kaç metredir? (g = 10 m/s² alınız.)

    1. A40
    2. B60
    3. C80
    4. D100
    5. E120
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · Serbest düşme hareketinde ilk hız sıfırdır. Yere çarpma anındaki hız v olsun. Ortalama hız, ilk ve son hızın aritmetik ortalamasına eşittir: vort=(0+v)/2=20m/sv_{ort} = (0 + v) / 2 = 20 m/s ise v = 40 m/s bulunur. Cismin yere çarpma süresi t = v / g = 40 / 10 = 4 saniyedir. Bırakıldığı yükseklik h = 1/2 * g * t² bağıntısından h = (1/2) * 10 * (4)² = 80 metre olarak hesaplanır.

    Serbest düşme hareketinde ortalama hız ve ivme formüllerini kullanarak yükseklik hesaplama · Uygulama · Orta

  3. Hava sürtünmelerinin ihmal edildiği bir ortamda, K ve L cisimleri aynı noktadan sırasıyla v ve 2v büyüklüğündeki hızlarla, yatayla 30° ve 60° açı yapacak şekilde eğik olarak atılıyor. K cisminin çıkabileceği maksimum yükseklik hK, L cisminin çıkabileceği maksimum yükseklik hL olduğuna göre hK / hL oranı kaçtır? (sin30° = 1/2; sin60° = √3/2)

    1. A1/4
    2. B1/8
    3. C1/12
    4. D1/16
    5. E3/16
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · Maksimum yükseklik formülü hmax⁡=(vy)2/2gh_{\max} = (v_y)^{2} / 2g şeklindedir. K cismi için vyK=v∗sin⁡30°=v/2,hK=(v/2)2/2g=v2/8gv_{yK} = v * \sin30° = v/2, hK = (v/2)^{2} / 2g = v^{2} / 8g olur. L cismi için vyL=2v∗sin⁡60°=2v∗√3/2=v√3,hL=(v√3)2/2g=3v2/2gv_{yL} = 2v * \sin60° = 2v * √3/2 = v√3, hL = (v√3)^{2} / 2g = 3v^{2} / 2g olur. Oranlandığında (v2/8g)/(3v2/2g)=(1/8)∗(2/3)=2/24=1/12(v^{2} / 8g) / (3v^{2} / 2g) = (1/8) * (2/3) = 2/24 = 1/12 bulunur.

    Eğik atış hareketinde maksimum yükseklik hesaplama ve oranlama becerisi · Uygulama · Orta

  4. Yerden eğik olarak atılan bir cismin havada kalma süresi (tuçuş)(t_{\text{uçuş}}), menzil uzaklığı (xmenzil)(x_{menzil}) ve çıkabildiği maksimum yükseklik (hmax⁡)(h_{\max}) değerleri bilinmektedir. Yerçekimi ivmesi (g) sabit olduğuna göre; I. Cismin atılış hızının yatay bileşeni, II. Cismin atılış hızının düşey bileşeni, III. Cismin atıldığı andaki hızının yatayla yaptığı açı niceliklerinden hangileri tek başına hesaplanabilir?

    1. AYalnız I
    2. BYalnız II
    3. CI ve II
    4. DII ve III
    5. EI, II ve III
    Cevabı göster

    Doğru cevap: E · tuçuş=2∗vy/gt_{\text{uçuş}} = 2 * v_y / g formülünden vyv_y (düşey hız bileşeni) hesaplanabilir (II doğru). xmenzil=vx∗tuçuşx_{menzil} = v_x * t_{\text{uçuş}} formülünden vxv_x (yatay hız bileşeni) hesaplanabilir (I doğru). Hem vxv_x hem vyv_y bilindiği için tan⁡(α)=vy/vx\tan(\alpha) = v_y / v_x bağıntısından atış açısı (alpha) da hesaplanabilir (III doğru).

    Fiziksel nicelikler arasındaki matematiksel bağıntıları kullanarak türetilmiş büyüklükleri hesaplama · Analiz · Orta

  5. Hava sürtünmesinin önemsenmediği bir ortamda, yatay bir düzlemde ilerleyen bir uçak yerden sabit 500 m yükseklikte 100 m/s100\text{ m/s} hızla yatay olarak uçmaktadır. Uçaktan serbest bırakılan bir paket, uçaktan ayrıldıktan 4 saniye sonra yatay doğrultuda ne kadar yer değiştirir? (g=10 m/s2g = 10\text{ m/s}^2)

    1. A200 m
    2. B300 m
    3. C400 m
    4. D500 m
    5. E800 m
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · Yatay atış hareketinde cismin yataydaki hızı sabit kalır ve yatay yer değiştirme x=v0⋅tx = v_0 \cdot t bağıntısı ile hesaplanır. Paketin yatay hızı uçağın hızı olan 100 m/s100\text{ m/s}'dir ve havada kalma süresi t=4 st = 4\text{ s}'dir. Buna göre yatay yer değiştirme x=100⋅4=400 mx = 100 \cdot 4 = 400\text{ m} olur.

    Yatay atış hareketinde konum ve hız denklemlerini kullanarak hesaplama yapma · Uygulama · Çok kolay

  6. Sürtünmelerin ihmal edildiği yatay bir düzlemde, başlangıçta durgun olan K ve L cisimleri birbirine hafif ve esnemeyen bir iple bağlıdır. L cismi üzerine sağa doğru sabit büyüklükte bir F kuvveti uygulanırken, K cismi herhangi bir dış kuvvete maruz kalmamaktadır. İp gergin olduğu sürece sistemin ivmesi a'dır. Bir süre sonra ip koptuğu anda, K ve L cisimlerinin ivmeleri sırasıyla aKa_K ve aLa_L olur.

    Buna göre, ip koptuğu andan hemen sonraki süreç için K ve L cisimlerinin ivmeleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

    1. AaK=0,aL>aa_K = 0, a_L > a
    2. BaK=a,aL=aa_K = a, a_L = a
    3. CaK>a,aL<aa_K > a, a_L < a
    4. DaK=0,aL<aa_K = 0, a_L < a
    5. EaL=a,aK>aa_L = a, a_K > a
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A · İp kopmadan önce, F kuvveti hem K hem de L cisimlerini hareket ettirdiği için sistemin toplam kütlesi (mK+mL)(m_K + m_L) üzerinden ivme a=F/(mK+mL)a = F / (m_K + m_L) şeklinde hesaplanır. İp koptuğu anda, K cismi üzerinde onu sağa doğru çekecek bir kuvvet kalmaz (sürtünme ihmal edildiği için) ve net kuvvet sıfır olur; dolayısıyla K'nın ivmesi aK=0a_K = 0 olur. L cismi üzerine ise hala F kuvveti etki etmeye devam etmektedir, ancak artık sadece kendi kütlesini (mL)(m_L) hızlandırmaktadır. Bu durumda L'nin yeni ivmesi aL=F/mLa_L = F / m_L olur. mL<(mK+mL)m_L < (m_K + m_L) olduğu için, F/mL>F/(mK+mL)F / m_L > F / (m_K + m_L), yani aL>aa_L > a olur. Sonuç olarak; aK=0a_K = 0 ve aL>aa_L > a'dır.

    Kuvvet ve ivme arasındaki ilişkiyi sistem kütlesi değişimine göre analiz etme · Analiz · Orta

  7. Sürtünmesiz yatay bir buz pisti üzerinde durmakta olan 60 kg kütleli Kaan ile 40 kg kütleli Leyla, kütlesi önemsiz esnemeyen bir ipin iki ucundan tutmaktadır. Kaan, ipi kendisine doğru 120 N büyüklüğündeki sabit bir kuvvetle çekmeye başlamıştır.

    Buna göre, patencilerin birbirlerine doğru hareketi sırasında;
    I. Leyla'ya etki eden net kuvvetin büyüklüğü 120 N'dur.
    II. Kaan ve Leyla'nın ivmelerinin büyüklükleri oranı aK/aL=2/3a_K / a_L = 2/3'tür.
    III. Kaan ipi çekmeyi bıraktığı anda her iki patenci de anında durur.

    yargılarından hangileri doğrudur?

    1. AYalnız I
    2. BYalnız II
    3. CI ve II
    4. DII ve III
    5. EI, II ve III
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · I. Kütlesi önemsiz hafif esnemeyen bir ipte oluşan gerilme kuvveti ipin her noktasında eşittir. Kaan ipi 120 N kuvvetle çektiğinde ipteki gerilme kuvveti T = 120 N olur. Leyla'ya etki eden tek yatay kuvvet ip gerilmesi olduğundan Leyla'ya etki eden net kuvvet 120 N'dur (I. yargı doğru).

    II. Newton'ın 2. Hareket Yasası'na (Fnet=m⋅a)(F_{net} = m·a) göre;
    Kaan'ın ivmesi: 120 N = 60 kg ⋅aK=>aK=2m/s2· a_K => a_K = 2 m/s²
    Leyla'nın ivmesi: 120 N = 40 kg ⋅aL=>aL=3m/s2· a_L => a_L = 3 m/s²
    İvmelerin büyüklükleri oranı aK/aL=2/3a_K / a_L = 2/3 olarak bulunur (II. yargı doğru).

    III. Kaan ipi çekmeyi bıraktığında ip gerilmesi sıfır olur. Sürtünmesiz ortamda net kuvvet sıfır olduğu için Newton'ın 1. Hareket Yasası (Eylemsizlik) gereği patenciler durmaz, ipi bıraktıkları andaki hızlarıyla sabit hızlı hareket yapmaya devam ederler (III. yargı yanlış).

    Doğru cevap C seçeneğidir.

    Newton'ın hareket yasalarını kullanarak ivme ve kuvvet hesaplamaları yapma · Uygulama · Orta

  8. Sürtünmesiz yatay bir zeminde bulunan kütlesi 4 kg olan bir cisme, aynı doğrultuda ancak zıt yönlü olarak etki eden 12 N ve 24 N büyüklüğündeki iki kuvvet uygulanmıştır. Bu cismin sabit hızla hareket etmeye devam etmesi için uygulanması gereken ek kuvvetin büyüklüğü ve yönü aşağıdakilerden hangisidir? (Kuvvetlerin etki yönünü sağ ve sol olarak değerlendiriniz; 24 N'luk kuvvet sağa doğru etki etmektedir.)

    1. ASola doğru 12 N
    2. BSağa doğru 12 N
    3. CSola doğru 36 N
    4. DSağa doğru 36 N
    5. ESola doğru 0 N
    Cevabı göster

    Doğru cevap: A · Cismin sabit hızla hareket etmesi, Newton'ın birinci yasasına göre net kuvvetin sıfır (ΣF = 0) olması gerektiği anlamına gelir. Mevcut kuvvetler: 24 N (sağa) ve 12 N (sola). Net kuvvet: 24 N - 12 N = 12 N (sağa). Cismi dengelemek için, net kuvvetin büyüklüğüne eşit ve zıt yönlü bir kuvvet uygulanmalıdır. Bu durumda, sağa doğru olan 12 N'luk net kuvveti sıfırlamak için sola doğru 12 N'luk bir ek kuvvet uygulanması gerekir.

    Net kuvvet hesaplama ve dengeleyici kuvvet belirleme · Uygulama · Kolay

  9. Doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın hız-zaman grafiği incelendiğinde, aracın belirli bir zaman aralığında hızının sürekli azaldığı ancak hız vektörünün yönünün değişmediği gözlemleniyor. Bu araçla ilgili olarak;

    I. Aracın ivme vektörü ile hız vektörü zıt yönlüdür.
    II. Araç, bu zaman aralığında yavaşlamalı hareket yapmaktadır.
    III. Aracın net kuvveti sıfırdır.

    ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?

    1. AYalnız I
    2. BYalnız II
    3. CYalnız III
    4. DI ve II
    5. EI, II ve III
    Cevabı göster

    Doğru cevap: D · Hızın büyüklüğünün azalması, aracın yavaşladığını gösterir (II doğru). Bir cismin yavaşlaması için ivme vektörünün hız vektörüne zıt yönde olması gerekir (I doğru). Net kuvvetin sıfır olması durumunda cisim ya durur ya da sabit hızla hareket eder; ancak burada hızın azaldığı belirtildiği için net kuvvet sıfır olamaz (III yanlış). Bu nedenle I ve II doğrudur.

    Hız-zaman grafiği üzerinden ivme ve net kuvvet ilişkisini analiz etme · Analiz · Orta

  10. Hava sürtünmesinin önemsenmediği bir ortamda, bir uçaktan serbest bırakılan yardım paketi yatay v hızıyla hareket ederken, paketin atıldığı andaki yerden yüksekliği h'dir. Paket yere çarpmadan hemen önceki son 1 saniye içerisinde düşeyde 45 metre yol aldığına göre, paketin atıldığı h yüksekliği kaç metredir? (g = 10 m/s²)

    1. A80
    2. B100
    3. C125
    4. D180
    5. E245
    Cevabı göster

    Doğru cevap: C · Yatay atış hareketinde düşey doğrultudaki hareket serbest düşmedir. Serbest düşmede bir cismin t saniyede aldığı yol h = 1/2 * g * t² formülü ile hesaplanır. Ayrıca cisim ardışık saniyelerde 5, 15, 25, 35, 45, ... metre yollar alır. Soruda son 1 saniyede 45 metre yol aldığı belirtilmiştir. Bu durum, cismin hareketinin 5. saniyesinde gerçekleşir (5, 15, 25, 35, 45 dizisinin 5. terimi). Dolayısıyla cismin toplam uçuş süresi t = 5 saniyedir. Toplam yükseklik h = 1/2 * g * t² = 1/2 * 10 * 5² = 5 * 25 = 125 metre olarak bulunur.

    İki boyutta hareket denklemlerini kullanarak serbest düşme ve yatay atış problemlerini çözme · Uygulama · Orta

Konu dağılımı

Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket (Düşey Atışlar ve Serbest Düşme)
2 soru
İki Boyutta Hareket: Eğik Atış Hareketi
2 soru
İki Boyutta Hareket: Yatay Atış Hareketi
2 soru
Newton’ın Hareket Yasaları (Dinamik Prensipleri)
2 soru
Cisimlere Etkiyen Net Kuvvet ve Serbest Cisim Diyagramları
2 soru

Bilişsel düzey

Uygulama
7 soru
Analiz
3 soru

Sık sorulanlar

11. sınıf Fizik 1. yazılıda hangi konular çıkacak?
Tablodaki 5 kazanım: serbest düşmede ivme, serbest düşmeyle ilgili kanıt kullanma, iki boyutta sabit ivmeli hareket, Newton'ın hareket yasaları ve serbest cisim diyagramı. 1. dönem 2. yazılıda bunlara sürtünme kuvveti, limit hız, düzgün çembersel hareket ve elektriksel kuvvet ekleniyor.
11. sınıf Fizik 1. yazılı senaryoları nasıl dağılıyor?
Dört senaryonun ikisi 6, ikisi 7 sorudan oluşuyor. İki boyutta hareket ve Newton yasaları her senaryoda ikişer soru alıyor; serbest düşmede ivme bir ya da iki soru, serbest cisim diyagramı 2. senaryo dışında birer soru, kanıt kazanımı ise yalnız 2. ve 4. senaryoda bir soru.
11. sınıf Fizik yazılısının tarihi belli mi?
11. sınıf Fizik için ülke geneli ortak sınav yok; okul, 1. yazılının gününü kendi sınav takviminde açıklıyor. Kâğıtta bir atış yörüngesi ya da cisme etki eden kuvvetler verilip hız, süre veya ivme hesaplatan açık uçlu sorular beklenebilir.
Yatay atılan cisim ile aynı yükseklikten bırakılan cisim aynı anda mı yere düşer?
Evet. Hava direnci yoksa yatay hız düşey hareketi etkilemez; iki cismin de düşey ilk hızı sıfırdır ve aynı g ivmesiyle düştükleri için aynı anda yere değerler. Yatay atılan cisim yalnızca daha uzağa düşer.
11. sınıf Fizik testinde hangi konudan kaç soru var?
10 sorunun dağılımı: Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket (Düşey Atışlar ve Serbest Düşme) konusundan 2, İki Boyutta Hareket: Eğik Atış Hareketi konusundan 2, İki Boyutta Hareket: Yatay Atış Hareketi konusundan 2, Newton’ın Hareket Yasaları (Dinamik Prensipleri) konusundan 2, Cisimlere Etkiyen Net Kuvvet ve Serbest Cisim Diyagramları konusundan 2 soru. Bilişsel düzeye göre 7 uygulama, 3 analiz sorusu var.

İlgili sayfalar